با اوجگیری گمانهزنیها درباره احتمال دستیابی ایران و آمریکا به توافق، این پرسش در کانون توجه فعالان اقتصادی قرار گرفته است که آیا بازار خودرو نیز از این تحول سیاسی اثر میپذیرد یا نه. آیا گشایش در دیپلماسی میتواند رکود، التهاب قیمتی و سردرگمی تولیدکنندگان و مصرفکنندگان را کاهش دهد؟
سیگنال جدی از دیپلماسی
اظهارات اخیر عباس عراقچی درباره برگزاری یکی از جدیترین ادوار مذاکرات و ورود به «عناصر یک توافق»، نگاهها را متوجه آینده اقتصاد کرده است. اعلام آغاز کار تیمهای فنی و برنامهریزی برای ادامه گفتوگوها، این پیام را به بازار مخابره کرد که احتمال عبور از مرحله کلیگویی و رسیدن به چارچوبهای اجرایی افزایش یافته است.
بازار خودرو نیز مانند سایر بازارها به این سیگنالها واکنش روانی نشان میدهد، چراکه بخش مهمی از نوسانهای آن در سالهای اخیر، ریشه در انتظارات تورمی و ریسکهای سیاسی داشته است.
اثر توافق بر هزینه و تولید
در صورت دستیابی به توافق و کاهش یا رفع تحریمها، خودروسازان میتوانند دسترسی آسانتری به قطعات، فناوریهای جدید و منابع مالی خارجی داشته باشند. کاهش هزینههای مبادله، تسهیل نقلوانتقال پول و بیمه حملونقل، مستقیماً بهای تمامشده تولید را تحت تأثیر قرار میدهد.
همکاری دوباره با شرکای خارجی و افزایش تیراژ تولید میتواند بخشی از شکاف عرضه و تقاضا را کاهش دهد. حتا از منظر روانی نیز افت انتظارات تورمی ممکن است از شدت تقاضای سرمایهای در بازار خودرو بکاهد و به تعدیل نسبی قیمتها بیانجامد.
گرههای قدیمی داخلی
با این حال، تجربه نشان داده است که تحریم تنها مشکل صنعت خودرو نیست. قیمتگذاری دستوری، زیان انباشته، ساختار مالکیتی پیچیده و حجم بالای دخالتهای حاکمیتی، این صنعت را با چالشهای عمیقتری مواجه کرده است.
در سالهای گذشته حتا در دورههای گشایش نسبی خارجی نیز، به دلیل فقدان اصلاحات ساختاری، تحول پایداری در کیفیت، رقابتپذیری و رضایت مصرفکننده شکل نگرفت. تداوم سیاستهای غیرشفاف و محدودیت در نقشآفرینی بخش خصوصی، مانع از شکلگیری یک بازار کارآمد شده است.
شرط جان گرفتن واقعی
توافق احتمالی ایران و آمریکا میتواند گرههای خارجی را تا حد زیادی باز کند و فشارهای بیرونی را کاهش دهد، اما جان گرفتن واقعی بازار خودرو در گرو اصلاحات داخلی است؛ بازتعریف نقش دولت، حرکت به سمت مدیریت حرفهای، شفافیت مالی و تقویت رقابت.
اگر دیپلماسی درِ فرصت را بگشاید اما ارادهای جدی برای اصلاح سیاستگذاری داخلی وجود نداشته باشد، اثر توافق کوتاهمدت خواهد بود. صنعت خودرو برای خروج از وضعیت کنونی، نهتنها به توافق خارجی بلکه به تصمیمهای سخت و اجماع داخلی نیاز دارد. تنها در صورت همزمانی این دو مسیر است که میتوان از «جان دوباره» برای بازار خودرو سخن گفت.
نوشته آیا بازار خودرو با توافق ایران و آمریکا جان دوباره میگیرد؟ اولین بار در اسب بخار. پدیدار شد.
نظر بدهید