در بازار ایران عبارتی برای کشنده های سری FH ولوو وجود دارد به نام دنده بغل. این عبارت دنده بغل یعنی چه؟
احتمالاً برای بسیاری از ما پیش آمده که پشت یک کشنده ولوو FH، یا در آگهیهای خرید و فروش، با عبارتی مثل «دنده بغل» روبهرو شویم. عبارتی که در نگاه اول ساده به نظر میرسد، اما وقتی پای خرید یا مقایسه به میان میآید، سؤالهای جدیتری ایجاد میکند.
دنده بغل دقیقاً به چه معناست؟ آیا تفاوت فنی خاصی با سایر ولوو FHها دارد؟ و چرا این اصطلاح تا این اندازه در بازار کامیون ایران رایج شده است؟ در این محتوا به سراغ این موضوع رفتهایم.
دنده بغل در ولوو FH به چه معناست؟
در بازار ایران، وقتی گفته میشود یک ولوو FH «دنده بغل» است، منظور نوع خاصی از نحوه کنترل گیربکس در این کشنده است، نه نوع متفاوتی از خود گیربکس. در این مدلها، یک لیور یا دسته دنده در کنار صندلی راننده قرار دارد که راننده از طریق آن وضعیتهای مختلف گیربکس را مدیریت میکند. این لیور امکان حرکت در حالت اتوماتیک، خلاص کردن گیربکس، استفاده از حالت دستی و همچنین انتخاب حالتهای رانندگی مانند پاور و اکونومی را در اختیار راننده میگذارد.
نکته مهم اینجاست که ولوو FH دنده بغل همچنان به گیربکس اتوماتیک I‑Shift ولوو مجهز است. بنابراین، دنده بغل به معنای دستی بودن گیربکس به مفهوم سنتی آن نیست، بلکه صرفاً نشان دهنده محل و شیوه فرمان دادن به گیربکس است.
ریشه شکل گیری اصطلاح دنده بغل
اصطلاح دنده بغل یک واژه رسمی کارخانهای نیست و در کاتالوگهای ولوو هم دیده نمیشود. این عبارت بهصورت کاملاً طبیعی و بازاری، از دل تجربه رانندگان بیرون آمده است. وقتی لیور تعویض دنده نه روی داشبورد، بلکه کنار صندلی راننده قرار دارد، سادهترین و قابل فهمترین توصیف برای آن «دنده بغل» است. همین سادگی باعث شده این اصطلاح به سرعت در بازار جا بیفتد و به یک معیار شناسایی تبدیل شود.
دنده بغل در برابر دنده داشبورد
در سالهای اخیر، همزمان با واردات ولوو FH به کشور، اصطلاح «دنده داشبورد» نیز در کنار دنده بغل شنیده میشود. در مدلهای دنده داشبورد، لیور کنار صندلی حذف شده و کنترل گیربکس از طریق چند کلید روی داشبورد انجام میگیرد.
با این حال از نظر فنی تفاوتی در خود گیربکس، ECU یا ساختار اصلی سیستم انتقال قدرت وجود ندارد. هر دو گروه از همان گیربکس I‑Shift استفاده میکنند و اختلاف اصلی تنها به احساس رانندگی و میزان دخالت مستقیم راننده در انتخاب حالتهای عملکردی بازمیگردد.
در بسیاری از ولووهای دنده بغل، راننده میتواند حالت پاور یا اکونومی را بهصورت مستقیم و دستی انتخاب کند. موضوعی که برای برخی رانندگان حرفهای، بهویژه در مسیرهای سخت یا حمل بارهای سنگین اهمیت زیادی دارد. در مقابل در بخشی از مدلهای دنده داشبورد، این مدیریت بیشتر بهصورت خودکار انجام میشود.
یک برداشت اشتباه در بازار
گاهی در بازار شنیده میشود که ولوو FH دنده بغل «قویتر» یا «زیرسنگینتر» از مدلهای دیگر بوده اما این برداشت، هرچند رایج اما از نظر فنی درست نیست. قدرت و توان یک کشنده به مشخصات موتور، گشتاور، ضرایب دیفرانسیل، شاسی و نوع محورها وابسته است، نه به محل قرارگیری لیور دنده. دنده بغل بودن یا نبودن، قدرت کامیون را تغییر نمیدهد و بیشتر به سبک رانندگی و ترجیح راننده مربوط میشود.
امکان تبدیل دنده داشبورد به دنده بغل
یکی از ویژگیهای مهم ولوو FH این است که تفاوت بین دنده داشبورد و دنده بغل، یک تفاوت ساختاری عمیق نیست. زیرساختهای لازم، از جمله سیم کشی، به صورت فابریک روی کامیون وجود دارد و با نصب لیور دنده و انجام تنظیمات نرم افزاری از طریق دیاگ میتوان یک ولوو FH دنده داشبورد را به دنده بغل تبدیل کرد. به همین دلیل، بسیاری از خریداران کامیونهای وارداتی این موضوع را یک محدودیت جدی تلقی نمیکنند.
جمع بندی
دنده بغل در ولوو FH یک اصطلاح بازاری و رایج است که به وجود لیور کنترل گیربکس در کنار صندلی راننده اشاره دارد. این عبارت نه نشانه قدرت بیشتر است و نه بیانگر تفاوت اساسی در گیربکس.
آنچه دنده بغل را برای برخی رانندگان جذابتر میکند، حس کنترل مستقیمتر و تعامل نزدیکتر با کامیون است. در نهایت انتخاب بین دنده بغل و دنده داشبورد بیش از هر چیز به سلیقه راننده، نوع کاربری و شرایط کاری بازمیگردد نه به برتری فنی مطلق یکی بر دیگری.
نوشته دنده بغل در کشندههای ولوو یعنی چه؟ اولین بار در اسب بخار. پدیدار شد.
نظر بدهید