اختلاف اخیر میان سایپا و کروز، بیش از یک دعوای صنعتی ساده است؛ این یک بازی قدرت و سیاست در قلب صنعت خودرو ایران است. همزمانی این مناقشه با واگذاری بلوک ۴۲ درصدی سهام سایپا و تثبیت کرسیهای مدیریتی نشان میدهد آنچه در ظاهر اختلاف بر سر قطعه و تسویه مالی است، تنها بخشی از ماجراست.
به گزارش پایگاه خبری اسب بخار، سایپا و کروز هر کدام پاسخ کوتاهی به ادعاها دادند؛ سایپا کاهش تحویل قطعات و تأثیر آن بر تولید خودروهای ناقص را برجسته کرد و کروز این ادعاها را رد نمود، اما واقعیت اصلی در پشت پردهای بزرگتر از مسائل فنی نهفته است؛ اختلافی که ماهیت اقتصادی و سیاسی دارد.
خودرو، ابزار قدرت
بازار خودرو در ایران ابزاری فراتر از تجارت است. حساسیت اجتماعی بالا و نقش آن در انتظارات تورمی باعث شده است مدیریت این صنعت اهمیت امنیتی و کنترلی پیدا کند. دولتها با سیاستهای قیمتگذاری دستوری و مدیریت عرضه، سالها فشارهای اجتماعی و اقتصادی را کنترل کردهاند. واگذاری واقعی مدیریت خودروسازان بزرگ به بخش خصوصی، به معنای کاهش امکان مداخله مستقیم دولت در قیمت و عرضه است؛ این همان نقطهای است که اختلاف سایپا و کروز شکل سیاسی پیدا میکند.
مقاومت در برابر خصوصیسازی
این مقاومت صرفاً درباره کارآمدی بخش خصوصی نیست، بلکه ناشی از نگرانی برای حفظ اهرمهای کنترلی در صنایع راهبردی است. تغییر آرایش مالکیتی یا تقویت موقعیت یک قطعهساز بزرگ، تهدیدی برای الگوی کنترل دولتی محسوب میشود و واکنشهای سیاسی و امنیتی به همراه دارد.
نزاع بر سر حکمرانی
اختلاف سایپا و کروز بازتاب نزاعی عمیق بر سر مدل حکمرانی اقتصادی ایران است؛ نزاع میان اقتصاد دولتی با ابزارهای کنترلی و حرکت بهسوی خصوصیسازی واقعی. وضعیت فعلی صنعت خودرو، از زیان انباشته تا افت کیفیت، محصول سالها سیاستگذاری دستوری و نگاه امنیتی به یک صنعت رقابتی است. پرسش اصلی همچنان بیپاسخ است: آیا دولت حاضر است کنترل یکی از مهمترین صنایع کشور را واگذار کند یا آن را بهعنوان اهرم سیاستگذاری و ابزار مدیریت اجتماعی حفظ خواهد کرد؟ پاسخ به این پرسش، مسیر آینده صنعت خودرو و مدل حکمرانی اقتصادی کشور را تعیین خواهد کرد.
نوشته پشت پرده اختلاف کروز و سایپا؛ بازی بزرگتر از صنعت اولین بار در اسب بخار. پدیدار شد.
نظر بدهید