کامیونها سالها با دیزل شناخته میشدند اما امروز گزینههای تازهای پیش روی آنهاست. بیومتان یکی از مهمترین سوختهایی است که بدون تغییر اساسی در فناوری آینده حمل و نقل سنگین را متحول میکند.
حمل و نقل جادهای سنگین یکی از ستونهای اصلی اقتصاد هر کشور بهشمار میرود، اما همزمان از بزرگترین منابع مصرف انرژی و تولید آلایندههای زیست محیطی نیز هست. کامیونها و کشندهها بهدلیل وزن بالا، پیمایش طولانی و وابستگی سنتی به سوخت دیزل سهم قابل توجهی در انتشار گازهای گلخانهای دارند.
در چنین شرایطی، صنعت حمل و نقل جهانی بهدنبال سوختهایی است که بدون کاهش توان و برد خودروهای سنگین، اثرات مخرب زیست محیطی را کاهش دهند. بیومتان یکی از مهمترین پاسخها به این نیاز است.
بیومتان چیست و چگونه تولید میشود؟
بیومتان نوعی سوخت گازی با پایه زیستی است که از ارتقای بیوگاز بهدست میآید. بیوگاز در اثر تجزیه مواد آلی تولید میشود، موادی که اغلب بهعنوان پسماند شناخته شده و اگر مدیریت نشوند خود به منبع آلودگی تبدیل خواهند شد. فضولات دامی، پسماندهای کشاورزی، زبالههای تر شهری و لجن فاضلاب از مهمترین منابع تولید بیوگاز هستند.
بیوگاز خام ترکیبی از متان، دیاکسید کربن و مقدار کمی ناخالصی است. در فرآیند ارتقا دیاکسید کربن و ناخالصیها حذف شده و گازی با خلوص بالای متان باقی میماند. این گاز که از نظر ترکیب شیمیایی بسیار شبیه گاز طبیعی است، بیومتان نام داشته و میتواند مستقیما بهعنوان سوخت مورد استفاده قرار گیرد.
جایگاه بیومتان در فناوری کامیونها
از نظر فنی بیومتان یکی از معدود سوختهای جایگزینی است که بدون نیاز به تغییر اساسی در طراحی موتور، قابل استفاده در کامیونها و کشندههای گازسوز است. موتورهای CNG و LNG که پیشتر برای گاز طبیعی طراحی شدهاند میتوانند با بیومتان نیز کار کنند، بدون آنکه افت عملکرد یا کاهش توان ایجاد شود.
در حمل و نقل سنگین، بیومتان معمولاً بهصورت فشرده یا مایع استفاده میشود. در مسیرهای کوتاه و منطقهای بیومتان فشرده کاربرد بیشتری دارد اما در حمل و نقل بین شهری و مسیرهای طولانی، بیومتان مایع شده بهدلیل چگالی انرژی بالاتر و برد بیشتر، گزینهای مناسبتر برای کشندهها بهشمار میرود.
مزیت زیست محیطی؛ نقطهٔ تمایز اصلی
مهمترین دلیل توجه گسترده به بیومتان، اثر آن بر کاهش انتشار آلایندههاست. برخلاف دیزل و حتی گاز طبیعی فسیلی، بیومتان از چرخهٔ طبیعی کربن بهدست میآید. متانی که در این فرآیند مصرف میشود در اصل از تجزیه مواد آلی تولید شده و اگر استفاده نشود میتواند مستقیماً وارد جو شود و اثر گلخانهای شدیدی ایجاد کند.
به همین دلیل، استفاده از بیومتان در کامیونها میتواند انتشار خالص دیاکسید کربن را بهشدت کاهش دهد و در برخی مدلهای محاسباتی، حتی به انتشار کربن نزدیک به صفر یا منفی منجر شود. این ویژگی بیومتان را به یکی از معدود سوختهای واقعاً پایدار برای ناوگان سنگین تبدیل کرده است.
عملکرد و تجربهٔ رانندگی
از دید راننده استفاده از بیومتان تفاوت محسوسی با گاز طبیعی ایجاد نمیکند. توان موتور، گشتاور و قابلیت حمل بار در کشندههای گازسوز مدرن کاملا پاسخگوی نیازهای عملیاتی است. علاوه بر این، موتورهای گازسوز معمولاً صدای کمتری نسبت به دیزل تولید میکنند که به بهبود شرایط کاری راننده کمک میکند.
در بسیاری از کشورهای اروپایی، کشندههای گازسوزی که عملاً با بیومتان کار میکنند، سالهاست در ناوگان حمل و نقل فعال هستند و عملکرد آنها در مسیرهای طولانی، آزمون خود را پس داده است.
در حالی که کامیونهای برقی برای مسیرهای کوتاه و توزیع شهری مناسباند و فناوری هیدروژن هنوز با چالشهای زیرساختی و هزینهای روبهروست، بیومتان یک راهکار میانی و عملی محسوب میشود. این سوخت میتواند با استفاده از زیرساختهای موجود گازرسانی، بدون نیاز به تغییرات پرهزینه، بهسرعت وارد چرخه حمل و نقل شود و نقش مؤثری در کاهش آلایندگی ایفا کند.
جمع بندی
بیومتان را میتوان یکی از واقع بینانهترین سوختهای جایگزین برای کامیونها و کشندهها دانست. سوختی که هم با فناوری موجود سازگار است و هم پاسخ مناسبی به دغدغههای زیست محیطی ارائه میدهد. اگر مسیر توسعه و حمایت از آن بهدرستی طی شود بیومتان میتواند نقش کلیدی در آینده حمل و نقل سنگین ایفا کند، آیندهای که در آن کارایی، پایداری و مسئولیت پذیری زیست محیطی در کنار هم معنا پیدا میکنند.
نوشته بیومتان؛ سوخت پاک برای کامیونها اولین بار در اسب بخار. پدیدار شد.
نظر بدهید